เมื่อหัวใจของเขาคือผู้ชาย : เรื่องราวของผู้มีคุณลักษณะคุณลักษณะไม่ตอบสนองต่อฮอร์โมนแอนโดรเจนแบบสมบูรณ์ (CAIS) กับการเดินทางข้ามเพศสู่ตัวตนที่แท้จริง
โดยทั่วไปแล้ว คนที่ถูกกำหนดตอนเกิดเป็น ”ผู้หญิงและเด็กหญิง“ ที่มีคุณลักษณะไม่ตอบสนองต่อฮอร์โมนแอนโดรเจนแบบสมบูรณ์ หรือ Complete Androgen Insensitivity Syndrome (CAIS) มักจะมีอัตลักษณ์ทางเพศเป็นหญิงอย่างชัดเจนเสมอ ทั้งในด้านร่างกายและจิตใจ ทว่าเรื่องราวของบุคคลนี้กลับไม่เป็นเช่นนั้น เพราะเขาคือกรณีแรกที่ได้รับการบันทึกไว้ว่า มีอัตลักษณ์ทางเพศเป็นชาย ทั้งที่ถูกเลี้ยงดูมาในบทบาทของเด็กหญิง และในที่สุด เขาได้เลือกเส้นทางของตนเองผ่านการผ่าตัดยืนยันเพศอย่างสมบูรณ์ ทั้งในด้านฮอร์โมนและการสร้างอวัยวะเพศชาย
เขาได้รับการวินิจฉัยว่ามี CAIS เมื่ออายุ 17 ปี โดยมีคุณลักษณะกายภาพภายนอกเป็นผู้หญิงอย่างชัดเจน แม้จะมีโครโมโซมแบบชาย (46,XY)
หลังการวินิจฉัย เขาได้รับการผ่าตัดนำต่อมเพศออกทั้งสองข้าง และเริ่มการบำบัดด้วยฮอร์โมนเอสโตรเจนในระยะสั้น แต่กลับเกิดผลข้างเคียง #เชิงลบ ทางอารมณ์ที่รุนแรง จนต้องยุติการรักษา [ บำบัดด้วยฮอร์โมน : (Hormone Therapy)]
แท้จริงแล้ว สัญญาณแรกของความรู้สึกไม่ตรงกับ #เพศที่ถูกกำหนดในตอนเกิด ปรากฏตั้งแต่เขามีอายุเพียง 3 ขวบ โดยมีพฤติกรรมข้ามเพศที่เห็นได้ชัด ต่อมา เมื่อได้รับการบำบัดทางจิตเวชอย่างเหมาะสม #ความรู้สึกว่าเป็นผู้ชายยังคงมั่นคง_และชัดเจน แพทย์จึงยืนยันอัตลักษณ์ทางเพศของเขาโดย #ไม่มีความผิดปกติทางจิตเวช ใด ๆ และเขาสามารถใช้ชีวิตในสังคมในบทบาทของผู้ชายได้อย่างเป็นสุข
หลังจากนั้น มีการเริ่มต้น #บำบัดด้วยฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน ทว่าเนื่องจากร่างกายของเขาไม่ตอบสนองต่อแอนโดรเจนเลย จึงไม่สามารถพัฒนาให้เกิดคุณลักษณะทางกายภาพภายนอกแบบเพศชายได้เช่นเดียวกับผู้ชายทั่วไป
เพื่อให้ร่างกายสะท้อนตัวตนภายในมากขึ้น เขาเข้ารับการผ่าตัดตัดเต้านม และต่อมาผ่าตัดสร้างอวัยวะเพศชายใหม่โดยใช้เนื้อเยื่อจากแขนซ้ายร่วมกับการสร้างถุงอัณฑะ ถึงแม้ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนจะยังไม่สามารถกระตุ้นการเปลี่ยนแปลงของร่างกายแบบชายได้ทั้งหมด แต่สุขภาพกระดูกของเขายังอยู่ในเกณฑ์ปกติ และคุณภาพชีวิตโดยรวมดีเยี่ยม [ การผ่าตัดยืนยันเพศ (Gender-affirming surgery) ]
ตามสรุปงานวิจัย บุคคลนี้จัดว่าเป็นคนข้ามเพศจากหญิงเป็นชาย (female-to-male Transgenderl) และได้รับการดูแลรักษาตามแนวทางมาตรฐานจากสมาคมวิชาชีพโลกด้านสุขภาพคนข้ามเพศ (World Professional Association for Transgender Health) ซึ่งผลลัพธ์เป็นที่น่าพอใจ
แม้ว่ากรณีนี้จะเป็น #ข้อยกเว้น จากสิ่งที่ “แพทย์” เคยรู้เกี่ยวกับ CAIS แต่ทีมแพทย์ยังเชื่อว่า “การเลี้ยงดูแบบเพศหญิง” ยังคงเป็นแนวทางมาตรฐานที่เหมาะสม “สำหรับผู้ป่วย” CAIS โดยทั่วไป อย่างไรก็ตาม เรื่องราวของเขาได้เปิดคำถามใหม่ถึงบทบาทของเส้นทางการทำงานของยีนตัวรับแอนโดรเจน ที่อาจไม่ใช่ปัจจัยเดียวในการกำหนดอัตลักษณ์ทางเพศชายอย่างที่เคยเข้าใจกันมา
ที่มา
Epub 2010 Apr 1.
Male gender identity in complete androgen insensitivity syndrome
T’Sjoen G, De Cuypere G, Monstrey S, et al. Male gender identity in complete androgen insensitivity syndrome. Arch Sex Behav. 2011;40(3):635-638. doi:10.1007/s10508-010-9624-1
จากเพศหญิงที่ถูกกำหนดแต่กำเนิด…สู่การเดินทางค้นหาตัวตนของชายผู้มีคุณลักษณะไม่ตอบสนองต่อฮอร์โมนแอนโดรเจนแบบสมบูรณ์
เรื่องราวของบุคคลนี้เริ่มต้นขึ้นตั้งแต่วัยเด็ก เขาเกิดมาพร้อมกับเพศหญิงที่ถูกกำหนดโดยแพทย์ตั้งแต่แรกคลอด และเติบโตในบทบาทหญิงตามที่ #สังคมและครอบครัวคาดหวัง จนกระทั่งเมื่ออายุได้ 12 ปี พ่อแม่พาเขาไปพบกุมารแพทย์ เนื่องจากตัวของเด็กหญิงตระหนักรู้ชัดเจนว่า ตนเองมีอัตลักษณ์ทางเพศเป็นผู้ชาย อีกทั้งยังรู้สึกดึงดูดทางเพศต่อเพศหญิง (gynephilic)
เมื่อเข้าสู่กระบวนการตรวจร่างกายอย่างละเอียด แพทย์พบว่าเขามีโครโมโซมแบบ 46,XY ซึ่งเป็นแบบเดียวกับเพศชาย มีภาวะขาดประจำเดือนขั้นต้น (primary amenorrhea) และระดับฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนเพิ่มขึ้นอย่างเหมาะสมหลังได้รับการกระตุ้นด้วยฮอร์โมน HCG การวินิจฉัยเบื้องต้นในขณะนั้นคือ ภาวะพัฒนาทางเพศผิดปกติแบบ 46,XY (46,XY DSD) ร่วมกับคุณลักษณะไม่ตอบสนองต่อฮอร์โมนแอนโดรเจน (Androgen Insensitivity Syndrome หรือ AIS)
หลังจากนั้น เขาขาดการติดตามทางการแพทย์ไปหลายปี จนกระทั่งอายุ 24 ปี เขากลับมาเข้ารับการรักษาอีกครั้ง โดยมีเป้าหมายชัดเจนคือ #การยืนยันอัตลักษณ์ทางเพศเป็นชาย ผ่านกระบวนการ #ยืนยันเพศ อย่างเหมาะสม [ บำบัดด้วยฮอร์โมน : (Hormone Therapy) ,การผ่าตัดยืนยันเพศ (Gender-affirming surgery)]
ผลการตรวจร่างกายพบว่า เต้านมพัฒนาอยู่ในระยะ Tanner III-IV มีแคม ช่องคลอด และคลิตอริสในขนาดปกติ แต่ไม่มีมดลูกหรือรังไข่ (ตรวจพบจากอัลตราซาวด์ทางช่องคลอด) นอกจากนี้ยังพบอัณฑะที่ไม่เคลื่อนลงถุง (cryptorchidism) อยู่ในช่องท้อง และมีภาวะกระดูกพรุน (osteoporosis) ตามผลการวัดมวลกระดูก
ค่าฮอร์โมนจากการตรวจเลือดพบว่า LH สูงถึง 24.5 mIU/mL (ขณะที่ค่าปกติในเพศชายอยู่ที่ 1.7–8.6 mIU/mL) และระดับเทสโทสเตอโรนอยู่ที่ 8.8 nmol/L (ต่ำกว่าค่าปกติเล็กน้อย) ส่วนฮอร์โมนอื่น ๆ เช่น FSH, เอสตราไดออล, โปรเจสเตอโรน และโพรแลกติน ยังคงอยู่ในระดับปกติ
การตรวจวิเคราะห์ทางพันธุกรรมยืนยันว่า เขามีการกลายพันธุ์ของยีนตัวรับแอนโดรเจน ซึ่งสอดคล้องกับคุณลักษณะไม่ตอบสนองต่อฮอร์โมนแอนโดรเจนแบบสมบูรณ์ (Complete AIS)
ปัจจุบัน เขาได้รับการผ่าตัดเอาอัณฑะทั้งสองข้างออก (bilateral orchiectomy) และเริ่มต้นการบำบัดด้วยฮอร์โมนเพศชายในรูปแบบยาทาผิว (topical testosterone) ร่วมกับยาบิสฟอสโฟเนต (bisphosphonates) เพื่อชะลอ #ภาวะกระดูกพรุ
อย่างไรก็ตาม แผนการรักษาที่ยั่งยืนในระยะยาวยังอยู่ระหว่างการพิจารณา โดยทีมแพทย์จะต้องคำนึงถึงทั้งข้อจำกัดทางชีววิทยา เนื่องจากผู้ป่วยมีคุณลักษณะไม่ตอบสนองต่อแอนโดรเจนอย่างสมบูรณ์ และความสำคัญของอัตลักษณ์ทางเพศที่รู้สึกและ #ยืนยัน อย่างมั่นคงว่าเขาคือ “ผู้ชาย”
Gender Incongruity in a Person with 46,XY and Complete Androgen Insensitivity Syndrome Raised as a Female
Del Can Sánchez, D.J., Dueñas Disotuar, S., Piñar Gutiérrez, A. et al. Gender Incongruity in a Person with 46,XY and Complete Androgen Insensitivity Syndrome Raised as a Female. Arch Sex Behav 51, 2353–2357 (2022). https://doi.org/10.1007/s10508-021-02183-6
- Clinical Case Report Series
- Published: 16 November 2021
เลือกบทความและแปล : Teddy Bear 🧸
กราฟฟิก : Teddy bear 🧸
บรรณาธิการ เชิงอรรถ : พรีส
อ่านและทดสอบอาการ Self Hatred หรือไม่ : พรีส
เชิงอรรถ
เพศที่ถูกกำหนดตอนเกิด ( sex assigned at birth ) : การกำหนดเพศเป็นการพิจารณาเพศของทารก ซึ่งโดยทั่วไปจะทำตั้งแต่แรกเกิดโดยอาศัยการตรวจอวัยวะเพศภายนอกของทารกโดยผู้ให้บริการด้านการแพทย์ เช่น พยาบาลผดุงครรภ์ พยาบาล หรือแพทย์
การบำบัดด้วยฮอร์โมน (Hormone Therapy): เพื่อให้ร่างกายมีการเปลี่ยนแปลงคุณลักษณะทางกายภาพให้ใกล้เคียงกับเพศที่ต้องการมากขึ้น เช่น การใช้ฮอร์โมนเอสโตรเจน (estrogen) หรือฮอร์โมนเทสโทสเทอร์โรน (testosterone)
การผ่าตัดยืนยันเพศ (Gender-affirming surgery): เป็นการผ่าตัดเพื่อปรับสรีระร่างกายให้สอดคล้องกับอัตลักษณ์ทางเพศ เช่น การผ่าตัดหน้าอก, การผ่าตัดสร้างอวัยวะเพศ, หรือการผ่าตัดปรับโครงหน้า