คุณลักษณะถุงน้ำรังไข่หลายใบ (Polycystic Ovary Syndrome: PCOS)
.
“PCOS เป็น intersex variation หรือไม่“ #เป็นเรื่องที่ถกเถียง กันมายาวนาน
.
บุคคลที่มีความหลากหลายรูปแบบนี้จะมีโครโมโซม XX และโดยทั่วไปจะเกิดมาพร้อมกับอวัยวะเพศที่สังคมกำหนดคุณค่าไว้ว่า เป็นหญิง ภายนอก เช่น แคมและช่องคลอด รวมถึงมดลูกและรังไข่ แต่ในภายหลัง รังไข่มักผลิตฮอร์โมนแอนโดรเจน เช่น เทสโทสเตอโรน ในระดับที่สูง (PCOS เป็นสาเหตุที่พบบ่อยของภาวะ แอนโดรเจนสูง แต่ไม่ใช่ทุกคนที่มี PCOS จะมีภาวะนี้)
.
ความหลากหลายในกระบวนการผลิตฮอร์โมนดังกล่าวอาจส่งผลให้เกิดคุณลักษณะบางประการ เช่น การมีขนบนใบหน้าและลำตัว และอาจรบกวนกระบวนการตกไข่ ซึ่งหมายความว่าบางคนที่มี PCOS จะมีรอบเดือนมาไม่สม่ำเสมอ หรือไม่มีประจำเดือนเลย และอาจประสบปัญหาในการตั้งครรภ์หากต้องการ
.
บางคนที่มี PCOS จะมีถุงน้ำเล็ก ๆ จำนวนมาก (เป็นถุงของเหลว) บนรังไข่ แต่บางคนก็ไม่มี (แม้ชื่อของภาวะนี้จะสื่อถึง “ถุงน้ำ” แต่การมีถุงน้ำบนรังไข่ ไม่ใช่เงื่อนไขที่จำเป็น สำหรับการวินิจฉัยว่าเป็น PCOS)
.
สัญญาณของ PCOS มักจะไม่ปรากฏจนกว่าบุคคลนั้นจะเริ่มมีประจำเดือน หรืออาจจะช้ากว่านั้นในช่วงวัยรุ่นตอนปลายหรือวัยผู้ใหญ่
.
“No one-size-fits-all: Myths and Misconceptions about PCOS” บทความ interACT
ผู้เขียน Sam Sharpe เขียนโดยอิงจากงานวิจัย ประสบการณ์ส่วนตัว และการฟังเรื่องราวจากผู้ที่มีคุณลักษณะ PCOS
.
บทความมีเป้าหมายเพื่อแก้ “ความเข้าใจผิด หรือ ตำนาน (myths & misconceptions) รวมถึงความเชื่อเหมารวมที่ส่งต่อกันมา” เกี่ยวกับ Polycystic Ovary Syndrome (PCOS) ที่แพร่หลายในวงสังคม
.
PCOS เป็นภาวะฮอร์โมนที่ “มีความซับซ้อน” และ “แตกต่างกันมากในแต่ละคน” ซึ่งไม่ใช่แค่ปัญหาเดียวที่เหมือนกันทุกคน
.
มีคนที่มีคุณลักษณะ PCOS คิดเป็นประมาณ 4–20% ของผู้ที่มีรังไข่ทั่วโลก
.
หากจะได้รับการวินิจฉัยว่าเป็น PCOS โดยทั่วไป ต้องมี อย่างน้อย 2 ใน 3 เงื่อนไขต่อไปนี้

1. มีวงจรการมีประจำเดือนที่แตกต่าง หรือไม่มีประจำเดือน
2. มี “hyperandrogenism” คือ ฮอร์โมนแอนโดรเจนสูง (ตรวจทางชีวเคมี) หรือมีคุณลักษณะที่เกิดจากฮอร์โมน เช่น ขนขึ้นมากบนร่างกาย สิว ผิวมัน ศีรษะล้าน (ในผู้ที่มีโครโมโซม XX)
3. พบ “ถุงน้ำ” (หรือรูปร่างคล้ายถุงน้ำ) ที่รังไข่ จากอัลตราซาวด์ แต่บทความชี้ว่าโครงสร้างที่พบจริง ๆ มักเป็น “รูขุมฟอลลิเคิลที่พัฒนาไม่สมบูรณ์” (partial mature follicles) ไม่ใช่ “ถุงน้ำ” แบบถาวรหรืออันตรายอย่างที่หลายคนเข้าใจ
   .
   นั่นคือ: “มี cyst (ถุงน้ำ)” ไม่ใช่ข้อบ่งชี้ว่าต้องเป็น PCOS และ “ไม่มี cyst” ก็ไม่ได้หมายความว่าไม่ได้มี ภาวะ PCOS
   .
   PCOS ไม่ได้หมายถึงแค่ปัญหาเรื่องสืบพันธุ์ หรือเรื่องวงจรการมีประจำเดือน

แม้ PCOS จะส่งผลต่อความสามารถในการตั้งครรภ์ได้บ้าง (fertility) แต่ “ไม่จำกัดอยู่แค่เรื่องสืบพันธุ์” เท่านั้น

PCOS อาจส่งผลต่อระบบต่าง ๆ ในร่างกาย เช่น ระบบเมตาบอลิซึม และก่อให้เกิดอาการในรูปแบบที่หลากหลายสิว, ผิวมัน, ผมร่วง, ขนขึ้นเยอะ, ความต้านทานต่ออินซูลิน, เบาหวาน, ปัญหาฮอร์โมน, ภาวะอักเสบ, และความเสี่ยงโรคอื่น ๆ ตามมา

ไม่ใช่ทุกคนที่มี PCOS จะมีทุกอาการ บางคนอาจมีอาการน้อย บางคนมาก ไม่มีภาพจำในรูปแบบเดียวที่สามารถนำมาใช้ได้กับทุกคน (ไม่ควรสร้างภาพจำเหมารวม แต่ควรใส่ใจเป็นรายๆ : พรีส )
.
PCOS ไม่ได้เกิดจาก “อ้วน” เสมอไป และ “ลดน้ำหนัก” ก็ไม่สามารถ “รักษาให้หาย” ได้

คนผอม , ตัวเล็ก , น้ำหนักปกติ ก็สามารถเป็น PCOS ได้ ไม่จำเป็นต้องอ้วนหรืออ้วนมากเสมอไป
การที่คนอ้วนจะมีอาการรุนแรงขึ้นอาจเป็นเพราะฮอร์โมนและอินซูลิน แต่ต้นเหตุของ PCOS ไม่ได้มาจาก “น้ำหนัก” โดยตรง
การลดน้ำหนักอาจช่วยให้ “บางอาการดีขึ้น” ได้ (ในบางกรณี) เช่น ลดความต้านทานอินซูลิน แต่ไม่ได้หมายความว่า “PCOS หายขาด” ได้
.

การดูแล PCOS ควร “เป็นรายบุคคล (individualised)” ไม่มีสูตรเดียวใช้กับทุกคน

.
เพราะอาการและปัจจัยของ PCOS แตกต่างกันไปในแต่ละคน ความต้องการดูแลสุขภาพของแต่ละคนไม่เหมือนกัน การรักษาเลยควรปรับให้เหมาะกับ “อาการ + เป้าหมาย + สิ่งที่บุคคลรับได้” ของแต่เฉพาะบุคคล ไม่เหมารวม

การดูแลสุขภาพ มีหลายวิธี อาจรวมถึง ฮอร์โมนคุมกำเนิด, ยาลดอินซูลิน (เช่น เมตฟอร์มิน), ยาที่ลดฮอร์โมนแอนโดรเจน (เช่น สไปโรโนแลกโทน) #แต่ไม่จำเป็นว่า ทุกคนจะต้องใช้หรือควรใช้ และต้องเข้าใจข้อดี ข้อเสียก่อนตัดสินใจอย่างเต็มที่ ( รู้รอบด้านที่ผลที่เกิดขึ้นเพื่อเข้าใจการดูแลสุขภาพของตนเอง : พรีส )

.

บทความตั้งคำถามว่า “PCOS เป็น intersex variation หรือไม่?”

แต่ผู้เขียนชี้ว่า “ไม่มีคำตอบแบบ one-size-fits-all”

คำว่า “intersex variation” หมายถึง “ความแตกต่างของคุณลักษณะทางเพศที่ติดตัวมาตั้งแต่กำเนิด และส่งผลต่อโครงสร้างหรือ ระบบพัฒนาการความเป็นเพศในบุคคล ” ขณะที่ PCOS คือปัญหาระบบฮอร์โมนที่พัฒนาในชีวิต และ #ส่วนใหญ่แพทย์ ไม่จัดให้เป็น intersex variation
.
อย่างไรก็ตาม สำหรับบางคนที่มี PCOS แบบ “ #hyperandrogenic ” (ฮอร์โมนเพศชายสูง : ภาษาชาวบ้าน : พรีส ) และมีพัฒนาการร่างกายในระยะทุติยภูมิ ที่ร่างกายขับเคลื่อนด้วย แอนโดรเจน เช่น มีขนมากตามร่างกาย(หนวด เครา) มีสิว ฯ บุคคลเหล่านี้อาจรับรู้ตัวเองว่า “เข้ากับนิยาม intersex” ได้ ซึ่งเป็นเรื่องที่ต้องเคารพความหลากหลายของร่างกายและตัวตน ( #ซึ่ง คนที่นิยามว่าตนเองป่วยหรือเป็นโรค เราก็เคารพการตัดสินใจ : พรีส ) #แต่ ผู้เขียนแสดงความเห็นว่า สำหรับบางคนการระบุว่า “ตนเองมีความหลากหลายของคุณลักษณะอินเตอร์เซ็กซ์” (intersex) อาจมีความหมายและเป็นวิธี #reclaim ตัวตนของพวกเขา มากกว่าแค่ “โรค/ภาวะฮอร์โมน” ที่แพทย์วินิจฉัยเท่านั้น
.

“ #อินเตอร์เซ็กซ์ ” ในความหมายของเรา คือ ร่มคำที่กว้าง ครอบคลุมทั้งลักษณะที่โดยทั่วไปถือว่าเป็นอินเตอร์เซ็กซ์ และลักษณะที่อาจไม่เป็นที่รู้จักในฐานะนั้น
.
จุดมุ่งหมายคือการให้นิยามกับลักษณะทางกายภาพที่มีมาแต่กำเนิดใด ๆ ที่อยู่ภายใต้คำว่า “ความหลากหลายของคุณลักษณะทางเพศ” ซึ่งโดยทั่วไปหมายถึงลักษณะที่ ปรากฏอยู่ในโครโมโซม อวัยวะเพศภายนอก ต่อมเพศ(อัณฑะ/รังไข่) หรืออวัยวะสืบพันธุ์ภายในอื่น ๆ หรือ ในกระบวนการที่ร่างกายผลิตหรือตอบสนองต่อฮอร์โมน แตกต่างจากสิ่งที่สังคมหรือการแพทย์ถือว่าเป็น “ลักษณะปกติ” หรือ “มาตรฐาน” ของการพัฒนา ลักษณะร่างกายภายนอกปรากฏ หรือการทำงานของร่างกายหญิงหรือชายและมีมาแต่กำเนิด หรืออาจเกิดขึ้นภายหลังในชีวิตโดยเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ
.
อินเตอร์เซ็กซ์เป็นเรื่องของ “สเปกตรัม” ซึ่งแต่ละความหลากหลายก็มีสเปกตรัมในตัวเอง ไม่ใช่ทุกคนที่มีลักษณะเหล่านี้จะรู้สึกว่าอยากนิยามตนเองด้วยคำว่า “อินเตอร์เซ็กซ์” แต่อย่างไรก็ดี เราสนับสนุนให้ผู้ที่รู้สึกว่าคำนี้ตรงกับตัวตนของตนเองเลือกใช้อย่างอิสระ เพราะเจ้าของร่างกายเท่านั้นที่จะมีอำนาจนิยาม คำที่ตรงกับตนเองเพื่อกำหนดตนเอง
.
บทความหลัก : interAct