Myth & Fact เรียนรู้กันและกันวันละนิด เพื่อการอยู่ร่วมกับบุคคลอินเตอร์เซ็กซ์
Myth:
ทุกคนที่เป็นอินเตอร์เซ็กซ์
ไม่มีประจำเดือนเลย
Fact:
บางคนมีประจำเดือนปกติ
บางคนมีรอบเดือนที่ไม่สม่ำเสมอ และบางคนไม่มีเลย
เพราะฉะนั้นร่างกายของคนอินเตอร์เซ็กซ์ไม่ได้มี “คำตอบเดียว“
เหตุผลก็เพราะ การมาของ “ประจำเดือน” มีที่มาจากกลไกทางชีววิทยาของร่างกาย เช่น การทำงานของ ต่อมไร้ท่อ ฮอร์โมน และโครโมโซม ที่แตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล
ระบบต่อมไร้ท่อ (Endocrine System)
ระบบนี้เป็นตัวควบคุม “รอบเดือน” ผ่านการสื่อสารระหว่างสมอง (hypothalamus) ต่อมใต้สมอง (pituitary gland) และต่อมเพศ (รังไข่หรืออัณฑะ) โดยใช้ฮอร์โมน 2 ชนิด คือ
1. FSH (Follicle-Stimulating Hormone) มาจากต่อมใต้สมอง ทำหน้าที่กระตุ้นให้รังไข่สร้างฟองไข่ให้เจริญเติบโตและสุกพร้อมสำหรับการตกไข่ พร้อมทั้งกระตุ้นการสร้างเอสโตรเจน
2. LH (Luteinizing Hormone) มาจากต่อมใต้สมอง ทำหน้าที่กระตุ้นให้เกิดการตกไข่ และกระตุ้นการสร้างโปรเจสเตอโรน
ดังนั้น ถ้าฮอร์โมน 2 ชนิดนี้ทำงานปกติ จะส่งผลต่อการผลิตฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรน ของร่างกาย ส่งผลให้เยื่อบุโพรงมดลูกหนาและหลุดลอกออกตามรอบเดือน แต่หากต่อมเพศไม่ตอบสนองหรือผลิตฮอร์โมนไม่เพียงพอ รอบเดือนอาจมาไม่สม่ำเสมอหรือไม่มาเลย
ฮอร์โมนเพศ (Sex Hormones)
ร่างกายของบุคคลอินเตอร์เซ็กซ์อาจมีสมดุลฮอร์โมนต่างจากค่าเฉลี่ย เช่น
1. ฮอร์โมนเอสโตรเจน (Estrogen) ที่ส่งผลให้เยื่อบุโพรงมดลูกหนาขึ้น
2. ฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน (Progesterone) ที่ส่งผลให้เยื่อบุพร้อมสำหรับการฝังตัวของไข่
ดังนั้น หากร่างกายของบุคคลอินเตอร์เซ็กซ์คนนั้นยังมีมดลูกและเยื่อบุโพรงมดลูกที่ตอบสนองต่อฮอร์โมนได้ ร่างกายก็สามารถมีประจำเดือนได้
โครโมโซม (Chromosomes)
โครโมโซมกำหนดการพัฒนาของต่อมเพศและอวัยวะสืบพันธุ์ภายใน แต่ในร่างกายอินเตอร์เซ็กซ์ ความสัมพันธ์นี้อาจไม่ได้ตายตัว
- ร่างกายแบบ AIS (XY): มีอวัยวะเพศภายนอกแบบหญิง แต่ไม่มีมดลูก → ไม่มีประจำเดือน
- ร่างกายแบบ Ovotesticular DSD (XX หรือ XX/XY): มีทั้งเนื้อเยื่อรังไข่และมดลูกบางส่วน → อาจมีประจำเดือนบ้าง
- ร่างกายแบบ Turner Syndrome (XO): รังไข่ไม่พัฒนาเต็มที่ → ไม่มีประจำเดือนหรือมีน้อยครั้งมาก
จำไว้เสมอว่า “การมีหรือไม่มีประจำเดือน ไม่ได้เป็นตัวบ่งชี้เพศสภาพของใคร” เพราะประจำเดือนเป็นเพียงหนึ่งในกระบวนการทางชีววิทยาเท่านั้น — ไม่ใช่เครื่องชี้วัดความเป็นหญิงหรือชาย
บทความ: อัส
บรรณาธิการ: พรีส